14 Ocak 2013

Nedir Bu Etiketler.



Eğer Goodreads gibi sitelere giriyorsanız, orada kitaplara verilmiş çeşitli etiketlerde görüyorsunuz demektir. Ben iki yıl öncesine kadar bu etiketlerden bayağı bihaberdim, ama sonra inceleyince kitap seçmeme yardımcı olduklarını fark ettim. Bu nedenle etiketlerin hem türlerini hemde nelere yönelik olarak konulduğunu biraz açıklamak istedim.

Bu tür gençlere hitap eden kitapları konu alıyor. İçinde cinsellik öpüşmeden ileri gitmiyor - çok ama çok nadir durumlarda sevişme- Hem paranormal hemde kurgu kitapları ele alıyor. Bu yönden tüm gençlik kitaplarını kapsıyor. Yaş aralığı 14-21 arası. Bazen vıcık vıcık aşklar olsa da tür içinde gayet güzel kitaplar barındırıyor.
Genellikle lise de geçiyor, o yaşın getirdiği aşkları, ailevi problemler okuyoruz. Elbette YA diğer türlerle karışınca, mesela paranormal aşk, olay vampir olan bir erkekle ya da kızla olan ilişkiye dönüşüveriyor. Bu türün anlatıcısı genellikle dişi oluyor.
Daha da açmak gerekirse Vampir Akademisi'nde gördüğümüz Rose, Alacakaranlık'ta ki Bella, Açlık Oyunlarında ki Katniss birer YA kızı.
Örnek: Alacakaranlık, Açlık Oyunları, Meleğin Düşüşü...


New Adult: -Yeni Yetişkin

Son zamanlarda patlak veren yeni bir tür. YA'nın içinde olmayan cinsellik unsurunu bu etiket altındaki kitaplarda bulabiliyoruz. Karakterler 18 ve ya 26'li yaşlarında oluyor. Bu kitapların erotik olduğu anlamına gelmiyor tabii. Sadece YA'da hoş karşılanmayacak, yetişkine de uymayacak kitaplar bu türe gidiyor. Aradaki boşluğu kapatıyor. Benim sevdiğim bir tür, bazen insan olgun şey aradığında ama yetişkine kaçmak istemediğinde bu kitaplar gönlümü açıyor. Tür daha çok yeni olduğu için pek oturmuş değil ama zamanla oturacak.
İçinde hiç seks yok dersek biraz yanlış yönlendirmiş oluruz. Karakterlerin sıcak anları oldukça mevcut.
Örnek: Wait For You, The Edge of Never, Tatlı Bela.


Yetişkin, kelimenin anlamı bu. İçeriği de böyle. Konu itibariyle yetişkinlere hitap eden romanlara verilen ad. +18. Çok sevdiğim bir türdür aslında ama çok fazlası can sıkar. Aslında yetişkin olması illa seks olacağı anlamına da gelmiyor. Pek seks içermese de konu itibariyle genç kafalara uymayacak içerik olduğunu belirtmek içinde kullanılıyor. Ama benim aklıma Adult deyince seks geliyor, bu türü okuyan bir çok okuyucunun da... Adult'un içeriği çok geniş.
Örnek: Limos, Gri'nin Elli tonu, Göçebe

Womens Fiction alt türü olan bir etiket,  modern kadınların problemlerini -aşk, iş hayatı, ilişkiler- ele alıyor. Arkadaşları kadın karakter için çok önemli. Daha çok günümüz kadınların (Kesinlikle sınırlı değil) hayatlarını ele alıyor. Genellikle eğlenceli bir anlatımla sunuluyor.
Örnek: Pariste Aşk, Şeytan Marka Giyer.


Peri masallar ya da efsanelerin modernize edilerek ya da değiştirilerek kurgulanmasıdır. Tarihi karakterlerde bu türe dahil olur. Olaylar ana karakterlerin gözünden anlatılır.
Örnek: Tanrıça, Cinder

2. Dünya savaşından sonraki romanları kapsar, romance, chick lit olabilir. Geniş bir alanı vardır.
Örnek: Ejderha Dövmeli Kız, Alaska'nın Peşinde



Fantastik

Bu tür paranormal olayları ve büyüyü ana madde olarak kullanır ve her şeyi bunun üzerine kurulur. Çeşitleri oldukça çoktur. Fiction'un alt bir türü. Genellikle kitaplarda hayali bir dünya yaratılır, ya da yaşadığımız dünya da normal insanların göremediği doğaüstü yaratıklar olur. İçinde büyü, mantıkla açıklanamayacak elementler varsa bu türü dahil olur.
Örnek: Gündüz Ölüsü, Yüz Bin Krallık, Yüzüklerin Efendisi

Kendisi benim favori türüm olur. Fantastiğin alt türüdür. Genellikle kadın anlatıcılar tarafından anlatılır, ama erkekleri de görmek mümkün. Birçok kitap günümüz zamanında geçse de tarihi ya da distopik zamanlarda kullanılır. Şehir fantazisi olarak adlandırabiliriz. Gayet sert kadınlar, çeşitli paranormal olaylarda iyinin savunucusu kötülerin düşmanı olur. Genellikle yetişkinlere yönelik bir tür ama YA da içeriyor. İçinde vampirler, şekil değiştiriciler, melekler ve çeşitli paranormal türleri barındırır.
Örnek: Anita Blake, Fırtına Büyücüsü, Meleklerin Kanı


Heroic Fantasy:

Bir kahramanın hayali topraklardaki macerasını anlatan türdür. Fantasy'nin alt kategorisi. Genellikle karakter kahraman olmak istemez, kökeni gereği alçak gönüllüdür.
Örnek: Rüzgarın Adı

Adından da anlayacağınız gibi doğaüstü olayların konu alındığı bir tür. Romance kısmı ise işin aşkı. Yetişkinlere hitap eden kısmında cinselliğin bulunduğu, ama aynı şekilde YA da olabilecek bir tür. Genellikle bu tür kendini kapaklarından belli eder. Bilimsel açıklaması olmayan büyüye dayalı kitaplardır.
Örnek: Gece Avcısı, Vampir Akademisi


Historical Romance

1945 yılından öncesini anlatan romanlara verilen addır. Herhangi bir dönem ya da çağ olabilir. Ben nefret ettiğim için pek bilemiyorum. Ama ingilizlerin Leydileri, prensesler, kraliçeler bu türe ait öğeler. Bu karakterin ise aşkı bulması kaçınılmaz. Biraz daha açmak gerekirse, geçmiş zamanda ki aşk hikayelerini konu alıyor. Toplumun o dönemdeki normlarını işliyor ve buna uygun olarak iki karakter evleniyor, aşık oluyor. Bu sıra ile olması zorunlu değil tabii. Bu tip kitaplar genelde seri daha olsa tek bir kitapla sınırlı, serinin ikinci kitabında başka bir çifti konu alıyor.
Entrika, aşk ve seks odaklı.
Örnek: Bazıları Ateşli Sever, Beni Bana Bırak


Dystopia: / Distopya

Bir dünya düşünün, hiç bir şey şuan ki gibi değil, korku sokaklarda kol geziyor. İşte bu tür böyle kitapları konu alıyor. Genellikle baskıcı bir düzen var ve insanlar bunun altında eziliyor. Yaratılan dünya bizimkinden çok farklı, bizim ki temel alınabilir. Bilim kurgu olduğu için gelişmiş bir teknoloji mevcut olabilir. Dünyamızın gelecekteki hali ya da hayali bir dünya yaratılabilir. Ütopya'yı bilirsiniz; distopya da onun olumsuz halidir.
Örnek: Çiftlik, Açlık Oyunları, Beni Seç, Uyumsuz...

Post Apocalytpic

Büyük bir felaketten sonra dünyanın halini anlatan kitaplardır. Kurtulanların psikolojisini, günlük mücadelelerini bazen vahşi ve kanlı biçimde anlatırlar. Felaket- kıyamet öncesi tür efsanelerden veya hikayelerden ibarettir. Kitaplar YA ve romance olabilir. Bilim Kurgunun alt türüdür. Gene bir distopya türüdür.
Örnek: Meleğin Düşüşü, Çiftlik

Steampunk:

Tarihi roman, bilim kurgunun alt türü. Buhar gücünün halen kullanıldığı, ama içinde fantastik öğeler barındırabilen bir tür. Genellikle Victoria döneminde geçer. Bilimsel icatlarda yer almaktadır.
Örnek: Sapphique

Gay, Lezbiyen, biseksüel ve cinsiyet değiştiren kişilerin konu alındığı kitap türüdür.
Örnek: İntihar Notlarım

Smut da denilebilen, çok yoğun bir şekilde seks barındıran türdür. Sadece Yetişkinlere hitap eder, Tarihi, paranormal ve diğer roman çeşitleriyle harmanlanarak sunulur. İçinde aşk bulunabilir. Ama asıl odak sekstir. Kısa uzun vanilya yada bdsm her tür olabilir. Okurların iyi seçmesi gereken bir tür. Glbt erotikalar da var.
Örnek: Seninim, Oyuna Var mısın?


Erotica'nın alt türü olan, efendi-köle ilişkisine dayanan yetişkin oyunlarını anlatır. Açılımı bondage dicipline Sadism masochism'dir. Ağır seks unsurları içerir ve aşk da barındırabilir. Herkese cazip gelmeyen bir türdür.
Örnek: Gri'nin Elli Tonu (Lafta kalır), Gabriel'in Cehennemi.

Erotica'nın alt türüdür. İki ve daha çok kişinin arasında geçenleri anlatan yetişkinlere yönelik kitaplardır. Seks çok önemli bir yer kaplar.
Kadın -Kadın-Erkek: FFM
Erkek-Erkek-Kadın: MMF
Örnek: Gökmavisi Günahlar (Anita Blake)


Fantazya türleri hakkında açıklama için Buraya da bir uğrayın.
Romance türleri için sizi buraya alalım: Romancekolik.



Beğendiniz mi? Paylaşın! :)

19 yorum:

  1. Çok iyi olmuş. Ellerine sağlık. Bir iki tanesini tam bilmiyormuşum, öğrenmiş oldum. Teşekkürler Merve =D

    YanıtlaSil
  2. Teşekkür ederim, uzun zamandır aklımdaydı. Anca fırsatım oldu.

    YanıtlaSil
  3. HanifeAlbayrak14.1.13

    Post apocalytpic, Steampunk, Historical Romance, Comtemporary Romance, BDSM, Historical Fiction, Fantasy - Dua et bunun sürüsüne bereket alt türüne girmiyorum. :D - Sci-fi.

    YanıtlaSil
  4. Girme zaten iyi getirdin ekliyorum onlarıda :D

    YanıtlaSil
  5. HanifeAlbayrak14.1.13

    Ben FKS de bir ara Fantastik'in alt türlerini inceletiyordum. Hight Fantasy, Blade and Sorcery, Hero Fantasy blah blah blah.

    YanıtlaSil
  6. Link bırak yorma beni, nereden bulacağım ki :D Bu arada Hİst'i bilerek atladım :P Hiç işim olmaz, çok kötüyüm :D

    YanıtlaSil
  7. HanifeAlbayrak14.1.13

    :D Haha ben yazayım ona tanım istersen. Kız o proje ikincisinde benim üşengeçliğime uğradı haha. High Fantasy var ama dur bulabilirsem inş.

    YanıtlaSil
  8. Bunlar iyi güzel ama GR'deki kullanıcıların çoğu götlerinden atarak etiketliyorlar kitapları (excuse my French) ona sinir oluyorum.

    YanıtlaSil
  9. Dystopian, utopian ve post-apocalyptic farkını sallamayanlar mesela

    YanıtlaSil
  10. Anladım, haklısın. Dikkat etmek gerekiyor.

    YanıtlaSil
  11. The Reading Lady14.1.13

    Çok iyi olmuş bilmediklerim vardı öğrenmiş oldum ellerine sağlık. Ama hist. romance da kooooy nooolur :))

    YanıtlaSil
  12. Teşekkür ederim :D Tamam sırf senin hatırına onu da koyuyorum :D Kimseye yapmam bak :D:D

    YanıtlaSil
  13. The Reading Lady14.1.13

    heyyoooo :D eksik kalmasın benim güzelim hist.lerim canlarım benim :D

    YanıtlaSil
  14. Benim için çok bilgilendirici bir yazı olmuş. Ellerine sağlık :)

    YanıtlaSil
  15. Amacımda oydu. İşe yaradığına sevindim :))

    YanıtlaSil
  16. Kitap Tutkusu15.1.13

    Merhaba Mervecim,

    Sen, Liebster Blog Award'a aday gösterdim.

    Ayrıntılar için;

    http://kitaptutkum.blogspot.com/2013/01/liebster-blog-award-ve-adaylklarm.html

    YanıtlaSil
  17. Etiketlere resim de tapmışsın, yenileri eklenmiş. Böyle çok güzel oldu yazı =D

    YanıtlaSil